Tôn Tẫn

Thân thiện

Tôn Tẫn ngồi trong xe kín bàn mưu kế.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhà quân sự, chiến lược gia nổi tiếng thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc: "Tôn Tẫn" là tên của một nhân vật lịch sử, cháu của Tôn Vũ (Tôn Tử), nổi tiếng với tài thao lược và là tác giả của bộ binh pháp Tôn Tẫn.
   • Biểu tượng của trí tuệ, mưu lược và sự kiên cường vượt qua nghịch cảnh: Tên ông thường được nhắc đến như một điển hình về người dùng trí tuệ để chiến thắng, ngay cả khi thân thể bị tàn tật (bị chặt chân).

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Tôn Tẫn và Bàng Quyên vốn là đồng môn học binh pháp. (Tôn Tẫn và Bàng Quyên vốn là bạn cùng học binh pháp.)
  • Mưu kế "giảm số bếp lửa" của Tôn Tẫn đã khiến Bàng Quyên chủ quan dẫn đến thất bại. (Mưu kế "giảm số bếp lửa" của Tôn Tẫn đã khiến Bàng Quyên chủ quan dẫn đến thất bại.)
  • Binh pháp Tôn Tẫn vẫn còn được nghiên cứu cho đến ngày nay. (Binh pháp Tôn Tẫn vẫn còn được nghiên cứu cho đến ngày nay.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mưu lược như Tôn Tẫn": Cách nói so sánh, ca ngợi một kế sách rất thông minh và hiệu quả.

  • Chiến dịch đó thành công nhờ một kế hoạch mưu lược như Tôn Tẫn. (Chiến dịch đó thành công nhờ một kế hoạch mưu lược như Tôn Tẫn.)

• "Vận dụng binh pháp Tôn Tẫn": Ám chỉ việc áp dụng các nguyên tắc, mưu kế quân sự khôn ngoan vào một tình huống cạnh tranh hoặc đối đầu nào đó.

  • Trong cuộc đàm phán, ông ấy đã vận dụng binh pháp Tôn Tẫn để giành lợi thế. (Trong cuộc đàm phán, ông ấy đã vận dụng binh pháp Tôn Tẫn để giành lợi thế.)

Biến thể và từ gần giống

• Tôn Tử (Danh từ riêng): Tên của Tôn Vũ, tổ tiên của Tôn Tẫn, cũng là một đại quân sự gia, tác giả của "Binh pháp Tôn Tử". Hai ông thường được nhắc đến cùng nhau ("Tôn Tử - Tôn Tẫn").
• Binh pháp Tôn Tẫn (Danh từ chung): Tên bộ binh thư (sách dạy về nghệ thuật quân sự) được cho là do Tôn Tẫn biên soạn.

Từ đồng nghĩa (trong ngữ cảnh biểu tượng)

• Nhà chiến lược lỗi lạc: Người có tài hoạch định và chỉ đạo các kế hoạch lớn, đặc biệt trong quân sự.
• Bậc thầy mưu lược: Người có tài nghĩ ra những kế sách rất khôn khéo và hiệu quả.

Thành ngữ liên quan

• "Tôn Tẫn phục binh": Thành ngữ ám chỉ một trận phục kích được sắp đặt rất tinh vi và hiệu quả, lấy cảm hứng từ trận phục kích tại Mã Lăng.

  • Đội bóng áp dụng chiến thuật "Tôn Tẫn phục binh", bất ngờ tấn công từ hai cánh. (Đội bóng áp dụng chiến thuật "Tôn Tẫn phục binh", bất ngờ tấn công từ hai cánh.)

• "Bàng Quyên theo đuổi, Tôn Tẫn giảm bếp": Cụm từ nhắc đến điển tích về mưu kế giảm số bếp lửa để đánh lừa đối phương, khiến họ chủ quan.

  • Đối thủ mắc mưu "Bàng Quyên theo đuổi, Tôn Tẫn giảm bếp" mà lao vào bẫy. (Đối thủ mắc mưu "Bàng Quyên theo đuổi, Tôn Tẫn giảm bếp" mà lao vào bẫy.)

Học thuật

1. Đông Chu liệt quốc: Tôn Tẫn người nước Tề thời Chiến Quốc, con cháu Tôn Vũ. Trước kia, Tôn Tẫn cùng Bàng Quyên học binh pháp với thầy Quỷ Cốc Tử. Về sau, Bàng Quyên làm tướng nước Ngụy, nhưng vẫn tự cho mình không tài giỏi bằng Tôn Tẫn nên ngầm sai người mời Tôn Tẫn đến rồi mượn pháp thuật mà trị tội: Chặt 2 chân và chạm vào mặt để Tôn Tẫn phải giấu mình không xuất đầu lộ diện được. Sứ giả nước Tề đến đất Lương, Tôn Tẫn mang thân đã bị hình phạt lén gặp thuyết phục sứ giả. Sứ giả nước Tề cho là kỳ lạ bèn mang trộm lên xe đưa về Tề. Tướng Tề là Điền Kỵ phục tài bèn tâu với Uy Vương phong Tôn Tẫn làm thầy, Điền Kỵ làm tướng cùng cầm quân đi đánh Ngụy. Tôn Tẫn làm quân sư ngồi trong xe kín bàn mưu kế. Điền Kỵ theo kế Tôn Tẫn đánh cho Ngụy phải kiệt quệ. 13 năm sau, Ngụy và Triệu đánh Hàn. Hàn cáo cấp với Tề, Tề lại sai Điền Kỵ làm tướng, Tôn Tẫn làm quân sư đi cứu Hàn, tướng Ngụy là Bàng Quyên nghe vậy liền rời bỏ Hàn quay về. Tôn Tẫn nói với Điền Kỵ: "Quân Ngụy vốn hung tợn và khinh quân Tề, quân Tề mang tiếng khiếp nhược. Người thiện chiến thì nhân cái thế của mình mà lợi dụng. Ngài hãy sai quân Tề vào đất Ngụy làm 10 vạn cái bếp, hôm sau làm 5 vạn cái, lại ngày hôm sau nữa làm 3 vạn cái." Bàng Quyên đi được 3 ngày cả mừng nói: Ta vốn biết quân Tề nhát gan, mới vào đất ta 3 ngày mà quân sĩ bỏ trốn đã quá nữa.", bèn bỏ bộ binh mang Khinh binh, cùng lính tinh nhuệ một ngày đi gấp đôi đường đuổi theo. Tôn Tẫn trù tính họ đi đến đêm thì đến Mã Lăng. Đường Mã Lăng hẹp, hai bên hiểm trở, có thể phục binh, bèn sai người chặt cây to, bôi trắng và viết: "Bàng Quyên tử vu thử thụ chi hạ" (Bàng Quyên chết ở dưới gốc cây này)., lại sai một vạn quân Tề giỏi bắn tên nấp ở bên đường, hẹn ban đêm thấy lửa đốt lên thì đều bắn ra. Bàng Quyên quả nhiên đêm ấy đến dưới gốc cây bị đẽo, thấy có chữ viết trên gỗ bôi trắng bèn cho đốt đuốc xem. Đọc hàng chữ chưa xong thì 1 vạn nỏ của quân Tề đền bắn ra. Quân Ngụy trốn chạy tán loạn, Bàng Quyên tự biết mình trí cùng binh bại bèn tự đâm cổ chết. Quan Tề thừa thắng phá ta tất cả quân Ngụy. Từ đó Tôn Tẫn nổi danh trong thiên hạ, đời truyền binh pháp của ông ta